Testament we Włoszech: Spadek we Włoszech, które prawo się stosuje i gdzie sporządzić testament - Kancelaria adwokacka Król Odszkodowań

Polak mieszkający we Włoszech, z nieruchomością w Weronie i kawalerką w Poznaniu. Żona, dwoje dzieci. Chce uporządkować sprawy spadkowe i spisać testament. I tu pojawia się pytanie, które rzadko pada na czas: które prawo zadecyduje o losach majątku spadkodawcy po śmierci i jakie są tego skutki? Artykuł dotyczy zasad nabywania spadku we Włoszech, w tym dziedziczenia ustawowego i testamentowego, a także podziału spadku zgodnie z włoskim prawem.

Ten artykuł to pierwsza część cyklu o dziedziczeniu nieruchomości we Włoszech przez obywateli polskich. Omawiam w nim dwie kwestie wyjściowe: prawo właściwe dla spadku oraz miejsce i formę sporządzenia testamentu. Włoskie prawo spadkowe wprowadza zasadę dziedziczenia przymusowego, co oznacza, że określeni krewni zawsze otrzymują swoją część majątku, niezależnie od treści testamentu. Dziedziczenie we Włoszech obejmuje zarówno dziedziczenie testamentowe, jak i dziedziczenie ustawowe, a podział spadku następuje zgodnie z przepisami prawa lub wolą testatora. Udziały obowiązkowe w spadku we Włoszech przypadają współmałżonkowi, dzieciom oraz w niektórych przypadkach rodzicom zmarłego. W przypadku braku testamentu majątek dzieli się zgodnie z przepisami prawa, a pierwszeństwo mają najbliżsi krewni, w tym małżonkowie, dzieci i rodzice.

Spis treści

• Które prawo spadkowe się stosuje: polskie czy włoskie?
• Czym jest residenza abituale
• Professio iuris: jak wybrać prawo polskie
• Co zmienia się w zależności od wybranego prawa
• Gdzie sporządzić testament: trzy ścieżki
• Testament przed włoskim notariuszem (testamento pubblico)
• Testament w Polsce w formie aktu notarialnego
• Testamento internazionale (Konwencja Waszyngtońska z 1973 roku)
• Dwa testamenty: opcja wymagająca ostrożności
• Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
• Podsumowanie

Wprowadzenie do prawa spadkowego

Prawo spadkowe we Włoszech jest precyzyjnie reguluje zarówno zasady dziedziczenia ustawowego, jak i testamentowego. Kluczową cechą włoskiego prawa spadkowego jest tzw. dziedziczenie przymusowe (legittima), które gwarantuje określonym krewnym – takim jak małżonek, dzieci czy, w przypadku ich braku, rodzice – prawo do zastrzeżonych udziałów w majątku, niezależnie od treści testamentu. Oznacza to, że nawet jeśli testament sporządzony przez spadkodawcę wskazuje innych beneficjentów, osoby uprawnione z mocy prawa nie mogą zostać całkowicie pominięte.

Włoskie prawo spadkowe obejmuje nie tylko przekazanie własności nieruchomości czy środków finansowych, ale także zobowiązania podatkowe oraz formalności związane z rejestrowaniem praw własności. We Włoszech co do zasady prawo do przyjęcia spadku przedawnia się z upływem 10 lat od dnia otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). Po upływie tego terminu osoba powołana do dziedziczenia traci możliwość ważnego złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku.
Jeżeli brak jest innych osób uprawnionych do dziedziczenia, dziedziczenie ostatecznie przechodzi na rzecz Skarbu Państwa (art. 586 włoskiego kodeksu cywilnego), przy czym następuje to na zasadach określonych w prawie włoskim i nie jest automatyczną konsekwencją każdej bierności spadkobierców. Warto pamiętać, że podatek od spadków oraz inne opłaty związane z przejęciem majątku są nieodłącznym elementem postępowania spadkowego we Włoszech.

Które prawo spadkowe się stosuje: polskie czy prawo spadkowe we Włoszech?

Od 17 sierpnia 2015 roku w sprawach spadkowych z elementem transgranicznym obowiązuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. Rozporządzenie wprowadziło jednolite reguły kolizyjne dla wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej (z wyjątkiem Danii i Irlandii).

Zasada ogólna jest zawarta w art. 21 rozporządzenia: prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu (residenza abituale) w chwili śmierci.

W praktyce oznacza to, że Polak, który od lat mieszka we Włoszech, tu pracuje i tu płaci podatki, po śmierci również podlega prawu włoskiemu. Nie polskiemu. Niezależnie od obywatelstwa. Niezależnie od tego, gdzie fizycznie znajdują się poszczególne składniki jego majątku.

Jaki jest prawny skutek dziedziczenia dla obywatela polskiego, który mieszka we Włoszech przez dłuższy czas? Prawo włoskie ma zastosowanie zarówno do nieruchomości położonych na terenie Włoch, jak i do mieszkania znajdującego się w Polsce.

Czym jest residenza abituale?

Rozporządzenie 650/2012 nie zawiera definicji legalnej pojęcia „miejsce zwykłego pobytu”. Motyw 23 preambuły wskazuje, że organ rozpatrujący sprawę powinien dokonać ogólnej oceny okoliczności życia zmarłego w latach poprzedzających jego śmierć i w chwili śmierci, biorąc pod uwagę wszystkie istotne elementy faktyczne, w szczególności czas trwania i regularność obecności w danym państwie, a także warunki i powody tej obecności.

Dla Polaka, który na stałe mieszka we Włoszech, prowadzi tu działalność zawodową, ma tu centrum interesów życiowych i rodzinnych, ustalenie residenza abituale we Włoszech nie budzi wątpliwości. Sytuacja komplikuje się, gdy pobyt jest podzielony między dwa kraje, na przykład gdy ktoś kilka miesięcy w roku spędza w Polsce, a kilka we Włoszech. W takich przypadkach ocena jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności.

Professio iuris: jak wybrać prawo polskie

Rozporządzenie 650/2012 przewiduje jedną możliwość odstąpienia od zasady residenza abituale. Artykuł 22 rozporządzenia pozwala każdej osobie wybrać jako prawo właściwe dla całości spraw dotyczących spadku prawo państwa, którego obywatelstwo posiada w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci. Wybór ten obowiązuje co do całości spadku – nie można skutecznie „podzielić” majątku tak, aby do części stosować prawo włoskie, a do części polskie.

Polak mieszkający we Włoszech może więc zdecydować, że do jego spadku zastosuje się prawo polskie.

Wybór musi spełniać określone warunki. Przede wszystkim musi być wyraźny. Powinien znaleźć się w testamencie i mieć formę jednoznacznego oświadczenia, na przykład: „Na podstawie art. 22 rozporządzenia UE nr 650/2012 jako prawo właściwe dla ogółu spraw dotyczących mojego spadku wybieram prawo polskie”.

Uwaga! Samo sporządzenie testamentu w języku polskim albo przed polskim notariuszem nie stanowi wyboru prawa. Bez wyraźnej klauzuli professio iuris zastosowanie znajdzie prawo państwa residenza abituale, czyli w omawianym przypadku prawo włoskie.

Dlaczego wybrór polskiego prawa może być istotny?

Zarówno w prawie włoskim (legittima), jak i w prawie polskim (zachowek) występuje ochrona najbliższej rodziny poprzez zastrzeżenie im minimalnego udziału w spadku, niezależnie od treści testamentu. Wybór prawa polskiego nie usuwa samej instytucji zachowku, ale powoduje, że zakres osób uprawnionych, sposób jego obliczania oraz zasady dochodzenia roszczeń określają przepisy polskiego kodeksu cywilnego, a nie włoskiego kodeksu cywilnego.
W konkretnej konfiguracji rodzinnej (liczba i wiek dzieci, istnienie małżonka, wcześniejsze darowizny, brak relacji z częścią rodziny itp.) zastosowanie polskich przepisów może prowadzić do innego, czasem korzystniejszego dla testatora, rozłożenia ryzyk związanych z roszczeniami o zachowek niż prawo włoskie. Ocena korzyści wymaga jednak indywidualnej analizy stanu faktycznego i wymaga analizy prawnej konkretnego przypadku dziedziczenia. Zapraszamy do kontaku.

Podatki od spadków a wybór prawa

Rozporządzenie (UE) nr 650/2012 reguluje jurysdykcję, prawo właściwe oraz uznawanie orzeczeń w sprawach spadkowych, ale nie obejmuje kwestii podatkowych. Wybór prawa polskiego (professio iuris) dotyczy więc sposobu dziedziczenia (krąg spadkobierców, zachowek, forma i skuteczność testamentu), a nie bezpośrednio tego, w którym państwie i na jakich zasadach zostaną naliczone podatki od spadku.
Obciążenia podatkowe ocenia się odrębnie, na podstawie przepisów podatkowych Polski i Włoch oraz właściwych umów międzynarodowych, z uwzględnieniem miejsca położenia majątku oraz statusu podatkowego spadkobierców.
We Włoszech podatek od spadków naliczany jest według stawek zależnych od stopnia pokrewieństwa oraz z uwzględnieniem kwot wolnych. Co do zasady: małżonek i zstępni płacą 4% od części spadku przekraczającej 1 000 000 EUR na osobę, rodzeństwo 6% od nadwyżki ponad 100 000 EUR, pozostali krewni do czwartego stopnia 6% bez kwoty wolnej, a osoby niespokrewnione 8% bez kwoty wolnej. Obowiązek złożenia dichiarazione di successione oraz ewentualne wyjątki od tego obowiązku wynikają z przepisów podatkowych i zależą m.in. od wartości spadku, jego składu (w szczególności obecności nieruchomości) oraz relacji spadkobiercy do spadkodawcy, dlatego wymagają każdorazowo weryfikacji według aktualnych regulacji.
W Polsce wysokość podatku zależy od grupy podatkowej oraz wartości nabycia, przy czym najbliższa rodzina może skorzystać z pełnego zwolnienia pod warunkiem terminowego zgłoszenia nabycia spadku właściwemu organowi. W praktyce planowanie sukcesji musi więc uwzględniać osobno: wybór prawa spadkowego oraz konsekwencje podatkowe w każdym z państw, w których znajduje się majątek.

Dlatego przed podjęciem decyzji o wyborze prawa właściwego warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie spadkowym i podatkowym, który pomoże ocenić korzyści i obowiązki wynikające z zastosowania prawa polskiego lub włoskiego w konkretnej sytuacji. Adwokaci Kancelarii adwokackiej Król Odszkodowań chętnie pomogą w rozwiązaniu prawnych zawiłości. Zapraszamy do kontaktu.

Różnice w zasadach dziedziczenia między Polską a Włochami

Wreszcie, świadomość różnic między systemami prawnymi pozwala lepiej przygotować się do procesu dziedziczenia i uniknąć nieporozumień dotyczących podziału majątku, zwłaszcza w kontekście separacji lub przypadku braku drugiego rodzica, gdzie prawo włoskie i polskie mogą różnie regulować prawa spadkowe.

Co zmienia się w zależności od wybranego prawa w kontekście działu spadku

Wybór między prawem polskim a włoskim wpływa na sytuację prawną spadkobierców w kilku wymiarach.

Zasady dziedziczenia ustawowego

Oba systemy prawne, polski i włoski, różnią się zasadami dziedziczenia ustawowego, zwłaszcza pod względem proporcji, w jakich majątek jest dzielony między małżonka a dzieci. W określonych sytuacjach rodzinnych te różnice mogą być znaczne. Wybór prawa wpływa również na sposób rozporządzania tą częścią majątku, która nie została objęta testamentem.

Moment nabycia - czyli kiedy nabywasz spadek we Włoszech, a kiedy w Polsce

Po drugie, oba systemy inaczej traktują sam moment nabycia spadku. W prawie polskim spadek nabywa się z mocy prawa z chwilą otwarcia spadku, czyli w momencie śmierci spadkodawcy. Od chwili otwarcia spadku (moment śmierci spadkodawcy), liczy się termin na przyjęcie lub odrzucenie spadku oraz ustala się krąg spadkobierców. Spadkobierca staje się spadkobiercą automatycznie, nawet jeśli jeszcze o tym nie wie. Zasada nabycia spadku we Włoszech jest odwrotna: spadkobierca musi spadek aktywnie przyjąć (accettazione dell’eredità). Spadkobiercy mają 10 lat na przyjęcie lub odrzucenie spadku od daty śmierci zmarłego. Bez aktynego działania spadkobiercy, tj. złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku nie staje się właścicielem odziedziczonego majątku. Spadkobiercy, podobnie jak w Polsce, mogą przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza, co oznacza ograniczoną odpowiedzialność za długi spadkowe – odpowiadają tylko do wysokości wartości majątku, który odziedziczyli. W przypadku odrzuceniu spadku lub całkowitego zrzeczenia się dziedziczenia, spadkobierca nie ponosi odpowiedzialności za długi zmarłego. To nie jest wyłącznie różnica proceduralna. To fundamentalna różnica w konstrukcji systemu, która wpływa na całą ścieżkę postępowania po śmierci.

Postępowanie spadkowe we Włoszech i w Polsce

Postępowania spadkowe w Polsce i we Włoszech różnią się zarówno pod względem formalności, jak i przebiegu całego procesu. We Włoszech dziedziczenie otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a przyjęcie spadku następuje poprzez wyraźne oświadczenie (accettazione espressa) albo dorozumiane działania wobec majątku (accettazione tacita). Sprawa sądowa nie jest wymagana w każdym przypadku – do uregulowania sytuacji prawnej spadkobierców zazwyczaj wystarczają czynności przed notariuszem oraz złożenie dichiarazione di successione w urzędzie skarbowym.
W Polsce natomiast ustalenie kręgu spadkobierców standardowo odbywa się w sądzie spadku (postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku) albo w drodze aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza. Następnie możliwy jest dział spadku, który – podobnie jak we Włoszech – może przybrać formę umowy (przed notariuszem) albo orzeczenia sądu.

Do zgłoszenia spadku i jego otrzymania niezbędne są dokumenty osobiste oraz dowód prawa do dziedziczenia. Spadkobiercy mają obowiązek skontaktować się z właściwym urzędem skarbowym i w ciągu 12 miesięcy od śmierci złożyć deklarację sukcesji, co jest warunkiem przeniesienia własności majątku. Rejestracja nieruchomości po dziedziczeniu wymaga wpisu do katastru nieruchomości oraz ksiąg wieczystych. Rejestrowanie praw własności jest niezbędne do pełnej legalizacji nabycia aktywów.

Obowiązkiem spadkobierców jest także składanie zeznań podatkowych i uiszczanie podatków, w tym podatku hipotecznego. Aby zakończyć proces dziedziczenia, muszą oni uregulować należności wobec organów podatkowych.

Dopiero po tych formalnościach spadkobiercy mogą przejść do podziału spadku, a w przypadku ich większej liczby ustala się skład spadkobierców oraz udział każdej osoby w spadku. W sytuacji braku testamentu majątek jest dzielony zgodnie z kolejnością pierwszeństwa, a dalsi krewni również mogą odziedziczyć majątek.

Spadkobiercy pierwszego stopnia korzystają ze szczególnych uprawnień podatkowych. Po śmierci małżonka obowiązują specjalne procedury podatkowe i rejestracyjne. Obcokrajowcy mogą dziedziczyć majątek we Włoszech, jednak muszą przestrzegać lokalnych przepisów.

Odrzucenie spadku wymaga oficjalnej rejestracji i może być dokonane przez przedstawiciela prawnego. Prawo do zakwestionowania praw do spadku przysługuje przez 10 lat. Osoby uprawnione do zachowku mogą dochodzić swoich praw przed sądem. Natomiast osoby niebędące małżonkami nie mają automatycznego prawa do dziedziczenia, chyba że zostały wskazane w testamencie.

W Polsce natomiast postępowanie spadkowe prowadzi sąd spadkowy, który ustala krąg spadkobierców na podstawie przepisów prawa lub testamentu. Sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, a następnie może nastąpić dział spadku, czyli podział majątku pomiędzy uprawnionych.

Dziedziczenie na podstawie testamentu

Oprócz dziedziczenia na podstawie ogólnych przepisów kodeksu cywilnego w obu krajach istnieją różne formy testamentów – od testamentów własnoręcznych (holograficznych), przez testamenty notarialne, aż po testamenty międzynarodowe. Każda z tych form ma swoje wymagania formalne i skutki prawne, które mogą wpływać na przebieg postępowania spadkowego oraz na możliwości zakwestionowania praw do spadku przez innych członków rodziny.

Ważność testamentu jest kluczowa dla skuteczności rozrządzeń majątkowych po śmierci spadkodawcy. We Włoszech istnieje scentralizowany rejestr testamentów, który umożliwia sprawdzenie, czy zmarły sporządził testament. Sprawdzenie ważności testamentu pozwala na prawidłowe przeprowadzenie postępowania spadkowego i ustalenie praw do dziedziczenia.

Gdzie sporządzić testament: trzy ścieżki

Rozporządzenie 650/2012 nie narzuca miejsca sporządzenia testamentu. Kwestię formy reguluje Konwencja haska z dnia 5 października 1961 roku o kolizji praw w przedmiocie formy rozrządzeń testamentowych. Zgodnie z tą konwencją testament jest ważny pod względem formy, jeśli odpowiada wymogom prawa miejsca sporządzenia, prawa obywatelstwa testatora, prawa miejsca jego zamieszkania lub zwykłego pobytu.

Testament przed włoskim notariuszem (testamento pubblico)

Testamento pubblico jest sporządzany przez włoskiego notariusza w obecności dwóch świadków. Notariusz przechowuje oryginał testamentu oraz dokonuje jego rejestracji w Registro Generale dei Testamenti.

Dla spadkobierców to rozwiązanie, które generuje najmniej komplikacji po śmierci testatora. Testament jest od razu gotowy do użycia we włoskim postępowaniu spadkowym. Nie wymaga tłumaczenia, apostille ani żadnych dodatkowych czynności legalizacyjnych. Jeśli główny majątek spadkodawcy znajduje się we Włoszech, testamento pubblico ma największy sens praktyczny.

Testament notarialny (testamento pubblico) jest sporządzany przez notariusza w obecności dwóch świadków, co znacząco zmniejsza ryzyko jego unieważnienia. Po sporządzeniu notariusz dokonuje rejestracji testamentu. W przypadku, gdy testament nie był przechowywany u notariusza, istnieje możliwość jego publikacji w powiatowej radzie notarialnej.

Testament w Polsce w formie aktu notarialnego

Testament sporządzony przed polskim notariuszem jest ważny na gruncie rozporządzenia 650/2012 i Konwencji haskiej. Jednak aby mógł zostać użyty we włoskim postępowaniu spadkowym, konieczne będzie uzyskanie apostille oraz tłumaczenia przysięgłego na język włoski. To dodatkowe kroki, dodatkowy czas i dodatkowe koszty, które obciążą spadkobierców w momencie, gdy mają już wystarczająco dużo formalności do załatwienia.

Testamento internazionale (Konwencja Waszyngtońska z 1973 roku)

Trzecia opcja jest najrzadziej omawiana, a w sytuacjach transgranicznych bywa najbardziej funkcjonalna. Konwencja Waszyngtońska z dnia 26 października 1973 roku, dotycząca jednolitego prawa o formie testamentu międzynarodowego, została ratyfikowana przez Włochy ustawą nr 387 z dnia 29 listopada 1990 roku. Polska również jest stroną tej Konwencji.

Testamento internazionale składa się z dwóch elementów:

• Pierwszy to scheda testamentaria, czyli dokument zawierający rozrządzenia testamentowe, sporządzony na piśmie przez testatora osobiście lub przez osobę trzecią, odręcznie lub z użyciem środków elektronicznych, w dowolnym języku.
• Drugi to attestato, czyli akt sporządzony przez notariusza (we Włoszech) w obecności dwóch świadków, potwierdzający, że dopełnione zostały wszystkie wymogi formalne przewidziane przez Konwencję. Attestato ma formę aktu publicznego.

Zasadnicza zaleta testamentu w tej formie polega na tym, że jest on uznawany we wszystkich państwach, które ratyfikowały Konwencję Waszyngtońską, bez konieczności legalizacji, apostille czy jakiejkolwiek dodatkowej procedury uwierzytelniającej. Skoro zarówno Polska, jak i Włochy są stronami Konwencji, testamento internazionale sporządzone we Włoszech zostanie uznane w Polsce i odwrotnie. Dla osoby posiadającej majątek w obu krajach to istotne uproszczenie.

Włochy nie uznają testamentów wspólnych ani umów spadkowych.

Dwa testamenty: opcja wymagająca ostrożności

W praktyce spotykane jest również rozwiązanie polegające na sporządzeniu dwóch osobnych testamentów: jednego obejmującego majątek znajdujący się w Polsce, drugiego dotyczącego majątku we Włoszech. Takie podejście może uprościć postępowanie spadkowe w obu jurysdykcjach, pod warunkiem że oba testamenty są zredagowane z należytą precyzją.

Każdy z testamentów musi wyraźnie określać swój zakres przedmiotowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na klauzulę odwołującą wcześniejsze testamenty, którą notariusze standardowo zamieszczają w aktach. W sytuacji, gdy testator świadomie sporządza dwa równoległe testamenty o różnym zakresie, ogólna klauzula odwołująca w testamencie późniejszym może nieumyślnie pozbawić mocy testament sporządzony wcześniej.

Podatki od spadków we Włoszech i w Polsce

Podatki od spadków stanowią istotny element postępowania spadkowego zarówno we Włoszech, jak i w Polsce. We Włoszech wysokość podatku od spadków jest automatycznie wyliczana na podstawie danych zawartych w zeznaniu podatkowym składanym przez spadkobierców. Stawki podatku są uzależnione od stopnia pokrewieństwa ze zmarłym – najbliżsi krewni, tacy jak małżonek czy dzieci, korzystają z wyższych kwot wolnych od podatku, natomiast dalsi krewni i osoby niespokrewnione płacą wyższe stawki.

W Polsce podatek od spadków również zależy od wartości odziedziczonego majątku oraz stopnia pokrewieństwa ze spadkodawcą. Najbliższa rodzina może być zwolniona z podatku po spełnieniu określonych warunków formalnych, natomiast dalsi krewni i osoby niespokrewnione podlegają opodatkowaniu według progresywnych stawek. Dodatkowo, w obu krajach przy dziedziczeniu nieruchomości pobierane są podatki katastralny (Włochy) i hipoteczny, które są naliczane od wartości odziedziczonego majątku. Właściwe rozliczenie podatków i złożenie zeznania podatkowego to obowiązek spadkobierców, a niedopełnienie tych formalności może skutkować dodatkowymi kosztami lub sankcjami ze strony organów podatkowych.

Europejskie poświadczenie spadkowe – kiedy i jak je uzyskać

Europejskie poświadczenie spadkowe to dokument, który znacząco ułatwia postępowania spadkowe z elementem transgranicznym w krajach Unii Europejskiej. Jest ono szczególnie przydatne, gdy spadkodawca posiadał majątek w więcej niż jednym państwie członkowskim. Poświadczenie to potwierdza prawa spadkobierców, zapisobierców lub wykonawców testamentu do zarządzania i dysponowania majątkiem spadkowym na terenie całej UE.

Aby uzyskać europejskie poświadczenie spadkowe, składa się wniosek do sądu lub organu uprawnionego w państwie członkowskim, które ma jurysdykcję w sprawie spadkowej zgodnie z rozporządzeniem 650/2012 – co do zasady jest to państwo zwykłego pobytu zmarłego w chwili śmierci. W szczególnych sytuacjach możliwa jest jurysdykcja innego państwa członkowskiego, jeżeli wynika to z reguł rozporządzenia (np. umowne poddanie sprawy pod jurysdykcję). Do wniosku należy dołączyć akt zgonu spadkodawcy, dokumenty potwierdzające pokrewieństwo oraz inne dokumenty potwierdzające prawa do spadku (np. testament, postanowienie sądu). Po wydaniu poświadczenia można je przedstawić w innych krajach UE, gdzie zmarły posiadał majątek, co znacznie przyspiesza i upraszcza rejestrację praw własności oraz realizację innych czynności prawnych związanych z dziedziczeniem. Europejskie poświadczenie spadkowe jest więc narzędziem, które pozwala uniknąć konieczności prowadzenia odrębnych postępowań spadkowych w każdym kraju z osobna.

Wsparcie Kancelarii adwokackiej Król Odszkodowań w postępowniu spadkowym we Włoszech i w Polsce

Kancelaria adwokacka Król Odszkodowań oferuje kompleksową pomoc prawną zarówno w Polsce, jak i we Włoszech, wspierając klientów na każdym etapie postępowania spadkowego. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu w sprawach transgranicznych, nasi prawnicy doskonale znają specyfikę prawa spadkowego obu krajów oraz obowiązujące procedury, co pozwala skutecznie i sprawnie przeprowadzić proces dziedziczenia.

W ramach współpracy z klientami pomagamy w przygotowaniu i weryfikacji dokumentów niezbędnych do zgłoszenia spadku, takich jak akt zgonu, dokumenty potwierdzające pokrewieństwo czy testament sporządzony w odpowiedniej formie. Doradzamy także w kwestiach podatkowych, informując o obowiązkach związanych ze składaniem zeznań podatkowych oraz uiszczaniem należnych podatków od spadków, zarówno we Włoszech, jak i w Polsce.

Kancelaria wspiera również w kontaktach z włoskimi urzędami skarbowymi oraz sądami, a także pomaga w rejestrowaniu praw własności nieruchomości w katastrze oraz księgach wieczystych. W przypadku sporów między spadkobiercami oferujemy profesjonalną mediację oraz reprezentację przed sądem, dbając o ochronę interesów naszych klientów.

Dzięki znajomości rozporządzenia Parlamentu Europejskiego nr 650/2012 oraz Konwencji Waszyngtońskiej z 1973 roku, pomagamy klientom w wyborze właściwego prawa spadkowego oraz w przygotowaniu testamentów zgodnych z wymogami obu systemów prawnych. Zapewniamy także wsparcie przy uzyskiwaniu europejskiego poświadczenia spadkowego, które ułatwia zarządzanie majątkiem w różnych państwach członkowskich UE.

Naszym celem jest minimalizacja formalności i stresu związanego z dziedziczeniem, a także ochrona praw spadkobierców oraz realizacja woli zmarłego zgodnie z obowiązującym prawem. Zapraszamy do kontaktu osoby, które chcą profesjonalnie i bezpiecznie przeprowadzić postępowanie spadkowe we Włoszech i w Polsce.

Zapraszamy do kontaktu – pierwsza wstępna konsultacja jest bezpłatna i niezobowiązująca. Nic nie stracisz a możesz zyskać profesjonalną poradę prawną. Szczegółowe dane znajdziesz również na stronie Król Odszkodowań | Kontakt:

• Telefon: +48 792 805 896 (bezpłatny)
• E-mail: info@krolodszkodowan.pl
• Godziny pracy: poniedziałek-piątek 8:00-17:00

Ważne! Możesz dzwonić także poza godzinami pracy lub w czasie, kiedy nasi adwokaci są w sądach lub na spotkaniach. Nie czekaj, szkoda czasu — nagraj swoją wypowiedź w taki sposób jak gdybyś opowiadał o niej naszemu prawnikowi a dokłady zapis Twojej wypowiedzi znajdzie się na biurku naszego adwokata jeszcze tego samego dnia. Zapraszamy!

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Które prawo spadkowe obowiązuje Polaka mieszkającego we Włoszech? Zgodnie z rozporządzeniem UE nr 650/2012 stosuje się prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu (residenza abituale) w chwili śmierci. Polak mieszkający na stałe we Włoszech podlega prawu włoskiemu, niezależnie od obywatelstwa i niezależnie od tego, gdzie znajduje się jego majątek.

Czy Polak mieszkający we Włoszech może wybrać prawo polskie dla swojego spadku? Tak. Art. 22 rozporządzenia 650/2012 pozwala wybrać prawo państwa, którego obywatelstwo się posiada. Wybór (professio iuris) musi być wyraźny i zapisany w testamencie. Samo sporządzenie testamentu w Polsce lub w języku polskim nie stanowi wyboru prawa.

Czy testament sporządzony w Polsce jest ważny we Włoszech? Tak, testament sporządzony w formie aktu notarialnego w Polsce jest ważny na gruncie Konwencji haskiej z 1961 roku. Aby mógł zostać użyty we włoskim postępowaniu spadkowym, wymaga jednak apostille i tłumaczenia przysięgłego na język włoski.

Co to jest testamento internazionale? Testament międzynarodowy - forma testamentu przewidziana przez Konwencję Waszyngtońską z 1973 roku, ratyfikowaną przez Włochy (ustawa nr 387/1990) i przez Polskę. Składa się ze scheda testamentaria (rozrządzenia testatora, w dowolnym języku) oraz attestato (akt sporządzony przez notariusza w obecności dwóch świadków). Jest uznawany we wszystkich państwach-stronach Konwencji bez potrzeby apostille ani legalizacji.

Czy mogę mieć dwa testamenty: jeden w Polsce, drugi we Włoszech? Tak, ale wymaga to szczególnej ostrożności w redakcji. Każdy testament musi wyraźnie określać swój zakres przedmiotowy. Klauzula odwołująca wcześniejsze testamenty, standardowo zamieszczana przez notariuszy, może nieumyślnie pozbawić mocy testament sporządzony wcześniej.

Czym różni się nabycie spadku w Polsce i we Włoszech? W prawie polskim spadek nabywa się z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy. Co oznacza, że padkobierca staje się spadkobiercą automatycznie, z mocy prawa. We Włoszech spadkobierca musi spadek aktywnie przyjąć (accettazione dell'eredità). Bez przyjęcia nie staje się właścicielem odziedziczonego majątku.

Co to jest residenza abituale? Rozporządzenie 650/2012 nie podaje definicji legalnej tego pojęcia. Preambuła rozporządzenia (motyw 23) wskazuje, że chodzi o ogólną ocenę okoliczności życia zmarłego w latach poprzedzających śmierć: czas trwania i regularność obecności w danym państwie, warunki i powody pobytu, centrum interesów życiowych i rodzinnych.

Gdzie najlepiej sporządzić testament, jeśli mam majątek w Polsce i we Włoszech? Zależy od konkretnej sytuacji. Jeśli główny majątek znajduje się we Włoszech, testamento pubblico przed włoskim notariuszem generuje najmniej komplikacji po śmierci. Testamento internazionale z Konwencji Waszyngtońskiej jest uznawane w obu krajach bez apostille, co czyni je szczególnie funkcjonalnym rozwiązaniem w sytuacjach transgranicznych.

Podsumowanie

Pytanie „gdzie napisać testament” brzmi prosto. Odpowiedź wymaga znajomości co najmniej dwóch systemów prawnych, rozporządzenia unijnego nr 650/2012 i Konwencji Waszyngtońskiej z 1973 roku. Od prawidłowego ustalenia prawa właściwego i wyboru odpowiedniej formy testamentu zależy, czy wola testatora zostanie zrealizowana sprawnie, czy stanie się źródłem komplikacji, których dałoby się uniknąć.

To pierwsza część cyklu o dziedziczeniu nieruchomości we Włoszech. W kolejnej części omówię dichiarazione di successione, czyli włoską deklarację spadkową, i kroki, które spadkobiercy muszą podjąć, aby przejąć nieruchomość we Włoszech.